DİVÂNU LUGÂTİ’T-TÜRK’ÜN YABANCILARA TÜRKÇE ÖĞRETİMİ AÇISINDAN İNCELENMESİ
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19265806Anahtar Kelimeler:
Dîvânu Lugâti’t Türk, Yabancı Dil Olarak Türkçe, Yöntem ve TekniklerÖzet
Bu araştırmada Dîvânu Lugâti’t Türk’ün (DLT) Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi açısından önemi ile birlikte eserde kullanılan Türkçe öğretimi ile ilgili yöntem ve teknikler alanyazını bağlamında ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Bu doğrultuda araştırmada nitel araştırmalardan biri olan doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Alanyazınında ilgili çalışmaların incelenmesi neticesinde DLT’nin yabancılara Türkçe öğretiminde öne çıkan özellikleri ile bu öğretimde tercih edilen yöntemler ortaya çıkarılmıştır. DLT’nin içeriği ve amacı bakımından birçok değere ve disipline sahip olduğu, Kaşgarlı’nın eserinde Türklerin sosyal hayatından olumlu örnekler vererek yabancılara asıl öğretilmesi gereken değerleri aktarmaya çalıştığı bulgularına ulaşılmıştır. Eserde sözcüklerin Türkçe ve Arapça karşılıkları verilerek temel sözlük yönteminin yanı sıra bazı dil öğretme yaklaşımlarını baz alan yeni yöntemler kullanıldığına ulaşılmıştır. Bu yöntemler dilbilgisi çeviri, bağlam temelli dil öğretimi, kültür aktarımı gibi günümüzde de tercih edilan yöntemlerdir. Kaşgarlı bu bilinçle o dönem Arapça ve Farsçanın Müslüman Türk boyları üzerindeki büyük etkisini görerek Türkçenin öncelikle kendi milleti tarafından özümsenmesini sonrasında bu dili ve Türk kültürünü aktarma amacıyla yabancılara öğretmeye ayrı bir önem vermiştir. Eser yabancılara Türkçe öğretimi ve burada kullanılan yöntem ve teknikler bakımından büyük önem taşımaktadır.
Referanslar
Adıgüzel, S. (2010). Kaşgarlı Mahmut’un Türkçe öğretim yöntemi. Türklük Bilimi Araştırmaları, 27, 27-35, https://izlik.org/JA63YS48BF.TÜBAR-XXVII.
Akyüz, Y. (2001). Başlangıçtan 2001’e Türk eğitim tarihi. Alfa Yayınları.
Atalay, B. (1998). Divanü Lûgat-it-Türk tercümesi I. Türk Dil Kurumu Yayınları.
Barın, E. (2004). Yabancılara Türkçe öğretiminde ilkeler. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (1), 19-30. https://izlik.org/JA88GU72TG
Bayraktar, N. (2002, Haziran). Yabancılara Türkçe öğretiminin tarihsel gelişimi. I. Uluslararası Çanakkale-Truva Dil Eğitimi ve Okul Gelişimi Sempozyumu. Çanakkale.
Biçer, N. (2011). Kıpçak dönemi eserlerinin yabancılara Türkçe öğretimi açısından incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Atatürk Üniversitesi.
Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
Caferoğlu, A. (1984). Türk dili tarihi. Enderun Kitabevi.
Demirel, Ö. (2014). Yabancı dil öğretimi. Pegem Akademi
DLT I (1941). Divanü Lûgat-it-Türk tercümesi I, (çeviren: Besim Atalay), Ankara.
Düzgün, D. (2007). Divanü Lügati’t-Türk’te sosyal normları karşılayan kavramlar. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, (14)35, 201-215.
Ercilasun, A. B. (2021). Başlangıçtan yirminci yüzyıla Türk dili tarihi. (22. Baskı). Akçağ Yayınları.
Erdem, İ. (2009). Yabancılara Türkçe öğretimiyle ilgili bir kaynakça derlemesi. Turkish Studies, 4(3), 888-937. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.709
Gülensoy, T. (2000). Türkçe el kitabı. Akçağ Yayınları.
İzbudak, V. (1936). El- İdrak haşiyesi. Devlet Basımevi.
Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım.
Onan, B. (2003). Divanü Lügati’t-Türk’ün dil öğretim yöntemleri ve dünya filolojisine katkıları bakımından bir değerlendirmesi. Türklük Bilimi Araştırmaları, (13), 425. https://izlik.org/JA48XX92YX.
Özbay, M., ve Melanlıoğlu, D. (2014). Kelime öğretiminde örneklemenin önemi ve Divanü Lügat-it Türk. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(10), 49-58. https://izlik.org/JA65LG99HX
Temizyürek, F., ve Aydın, B. (2023). The importance of Dîvânu Lugâti’t-Türk in Turkish teaching. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 11(2), 112-125. https://doi.org/10.29228/ijlet.70274
Yaprakgül, Ç. (2019). Dîvânu Lugâti’t-Türk’te değerler. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
Yavuz, K. (1983). XIII-XVI. Asır dil yadigârlarının Anadolu sahasında Türkçe yazılış sebepleri ve bu devir müelliflerinin Türkçe hakkındaki görüşleri. Türk Dünyası Araştırmaları, Faruk Timurtaş’a Armağan, 27, 9-57.
Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Ali UZUN
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
